Lokalizacja i podstawowe informacje o parku
Wigierski Park Narodowy leży w województwie podlaskim, w pobliżu Suwałk. Jego powierzchnia wynosi ponad 15 000 hektarów, z czego niemal 10 000 ha to grunty leśne, a blisko 2800 ha zajmuje woda. Park obejmuje ochroną 120 ha lasów i 260 ha wód, a tereny użytkowane rolniczo stanowią istotną część jego krajobrazu. Siedziba administracji mieści się w Krzyżewie, a park posiada własną stronę internetową dostępną pod adresem wigpn.gov.pl.
Rzeźba terenu i klimat - co kształtuje ten krajobraz?
Krajobraz Wigierskiego Parku Narodowego jest bezpośrednim dziedzictwem ostatniego zlodowacenia, które ustąpiło z tych terenów około 12 tysięcy lat temu. Lodowiec pozostawił po sobie pagórkowaty teren z licznymi jeziorami, rynnami i zagłębieniami, a także bogate złoża minerałów. Najwyżej położone punkty sięgają 180 metrów nad poziomem morza. Klimat panujący w tym rejonie jest stosunkowo surowy: zimy bywają długie i śnieżne, lato bywa krótkie, a średnia roczna temperatura oscyluje wokół zera. Suma opadów wynosi rocznie około 593 mm.
Jezioro Wigry i wody parku
Główną osią wodną całego obszaru jest jezioro Wigry, jedno z największych i najgłębszych jezior w Polsce północno-wschodniej. Jego maksymalna głębokość sięga 73 metrów. W granicach Parku znajdują się łącznie 42 jeziora, które koncentrują w sobie różnorodne typy limnologiczne, od jezior dystroficznych otoczonych torfowiskami po zbiorniki z czystą, dobrze natlenioną wodą. Przez park przepływa rzeka Czarna Hańcza, jedna z najpiękniejszych i najbardziej znanych rzek kajakowych w Polsce.
Flora - rośliny i siedliska przyrodnicze
Na terenie parku stwierdzono blisko 1000 gatunków roślin naczyniowych, w tym około 60 podgatunków objętych ścisłą ochroną. Wśród nich ponad 200 to gatunki mchów i wątrobowców. Spośród drzew najliczniej reprezentowane są: dąb, buk, jawor, modrzew, lipa i sosna. Na torfowiskach rosną gatunki rzadkie i zagrożone wymarciem, takie jak turzyca delikatna, fiołek torfowy, groszek wielkoprzylistkowy, wełnianeczka alpejska czy kukuczka kapturkowata. Osobną uwagę zasługują zbiorowiska z brzozy niskiej, rzadkiej rośliny z Polskiej Czerwonej Księgi. W warstwie runa można spotkać m.in. sasankę otwartą, naparstnicę zwyczajną, obuwika pospolitego, a na mokradłach lilie wodne.
Fauna - zwierzęta Wigierskiego Parku Narodowego
Park jest domem dla wyjątkowo bogatej fauny. Wśród ssaków nie brakuje wilka, rysia, jenota, wydry, kuny leśnej, a symbolem parku jest bóbr. Wędkarze i kajakarze często obserwują na jeziorach i rzekach gęsi, perkozy, nurogęsi i czaple siwe. Spośród owadów na szczególną uwagę zasługują chrząszcze reliktowe, w tym co najmniej kilkanaście gatunków chronionych. Wśród bezkręgowców wyróżnia się kilka rzadkich gatunków mrówek, m.in. Camponotus herculeanus i Formica rufa. Park należy do regionów chętnie odwiedzanych przez obserwatorów ptaków, bo żyje tu co najmniej 200 gatunków ptaków, w tym orlik krzykliwy, bielik, tracze i łyski.
Atrakcje turystyczne i jak odwiedzić park?
Na terenie parku wyznaczono kilkadziesiąt kilometrów szlaków pieszych i rowerowych oraz specjalne ścieżki edukacyjne. Jedną z nich jest Krzywa, obejmująca 11 pól namiotowych i plażę. Najchętniej odwiedzane miejsca to jezioro Wigry, Perty, Pierty oraz Leszczewo. Wędkarstwo na podstawie licencji jest dozwolone, a park oferuje możliwość wypożyczenia sprzętu wodnego. Miłośnicy historii mogą odwiedzić budynek dawnego klasztoru kamedułów w Wigrach, wpisanego do rejestru zabytków. W 2001 roku otwarto wystawę etnograficzną prezentującą życie i kulturę lokalnych społeczności.
