Jakie jest największe jezioro w Polsce?
Największym jeziorem w Polsce pod względem powierzchni są Śniardwy. Akwen leży w województwie warmińsko-mazurskim, na terenie Krainy Wielkich Jezior Mazurskich. Jego powierzchnia wynosi około 113,4 km².
Śniardwy bywają nazywane „mazurskim morzem”. Określenie nie jest przypadkowe. Przy niesprzyjającej pogodzie na rozległej tafli pojawiają się wysokie fale, a przeciwległy brzeg nie zawsze jest widoczny. Pomimo dużej powierzchni jezioro jest stosunkowo płytkie. Maksymalna głębokość wynosi około 23,4 metra.
Akwen ma urozmaiconą linię brzegową, liczne zatoki oraz wyspy. Jest popularny wśród żeglarzy, jednak występujące pod powierzchnią głazy i szybko zmieniające się warunki pogodowe wymagają ostrożności.
Mamry - rozległy system połączonych jezior
Drugie miejsce zajmują Mamry, których powierzchnia wynosi około 102,8 km². Nazwa odnosi się do systemu połączonych ze sobą akwenów, obejmującego między innymi Mamry właściwe, Dargin, Kisajno, Dobskie, Kirsajty i Święcajty.
Mamry również znajdują się w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich. Razem ze Śniardwami stanowią najważniejszą część mazurskiego systemu żeglugowego. W najgłębszym miejscu jezioro osiąga około 43,8 metra.
Łebsko - największe jezioro przybrzeżne
Trzecim największym jeziorem w Polsce jest Łebsko, zajmujące około 71,4 km². Znajduje się na terenie Słowińskiego Parku Narodowego, w pobliżu wybrzeża Morza Bałtyckiego.
Łebsko jest jeziorem przybrzeżnym. Od morza oddziela je mierzeja z charakterystycznymi ruchomymi wydmami. Akwen jest płytki, a jego maksymalna głębokość wynosi około 6 metrów. Do jeziora wpływa rzeka Łeba, która następnie uchodzi do Bałtyku.
Dąbie - wielki akwen w granicach Szczecina
Jezioro Dąbie zajmuje około 55 km² i leży w województwie zachodniopomorskim, w granicach administracyjnych Szczecina. Jest związane z systemem wodnym Odry i stanowi ważny element szlaku prowadzącego w kierunku Zalewu Szczecińskiego.
To płytki akwen, którego maksymalna głębokość wynosi około 4 metrów. Ze względu na położenie i rozległą powierzchnię jezioro ma duże znaczenie dla żeglugi, sportów wodnych oraz lokalnej przyrody.
Miedwie - największe jezioro rynnowe
Piąte miejsce zajmuje Miedwie o powierzchni około 35,3 km². Jezioro znajduje się na Pomorzu Zachodnim, niedaleko Stargardu. Jest największym pod względem powierzchni jeziorem rynnowym w Polsce.
Miedwie wyraźnie różni się od płytkich jezior przybrzeżnych. Jego maksymalna głębokość wynosi około 43,8 metra. Akwen pełni również ważną funkcję gospodarczą, ponieważ stanowi źródło wody pitnej dla Szczecina.
Jeziorak - najdłuższe jezioro w Polsce
Jeziorak, położony na Pojezierzu Iławskim, ma powierzchnię około 32 km². Pod względem powierzchni zajmuje miejsce za Miedwiem, ale wyróżnia się innym rekordem. Jest najdłuższym naturalnym jeziorem w Polsce i rozciąga się na około 27,5 kilometra.
Na Jezioraku znajdują się liczne zatoki, półwyspy oraz wyspy. Akwen stanowi część szlaku Kanału Elbląskiego i jest popularnym miejscem wypoczynku, żeglowania oraz turystyki kajakowej.
Pozostałe jeziora należące do krajowej czołówki
Wśród największych jezior w Polsce znajdują się również:
- Niegocin - jeden z najważniejszych akwenów żeglarskich w okolicach Giżycka,
- Gardno - jezioro przybrzeżne położone na terenie Słowińskiego Parku Narodowego,
- Jamno - akwen znajdujący się pomiędzy Koszalinem a wybrzeżem Bałtyku,
- Gopło - jezioro związane z Kruszwicą, początkami polskiej państwowości i legendą o królu Popielu.
Powierzchnie jezior podawane w różnych opracowaniach mogą się nieznacznie różnić. Wpływają na to między innymi przyjęta metoda pomiaru, wahania poziomu wody oraz sposób wyznaczania granic poszczególnych akwenów i całych systemów wodnych.
Największe jezioro nie jest najgłębsze
Śniardwy zajmują pierwsze miejsce pod względem powierzchni, ale nie są najgłębszym jeziorem w kraju. Ten rekord należy do jeziora Hańcza, położonego na Pojezierzu Suwalskim. Jego maksymalna głębokość wynosi 108,5 metra.
Hańcza ma powierzchnię wynoszącą około 3 km², dlatego nie znajduje się w zestawieniu największych akwenów. Pokazuje to, że powierzchnia i głębokość jeziora są dwiema zupełnie różnymi kategoriami.
Polskie jeziora powstały przede wszystkim dzięki lodowcom
Większość największych jezior w Polsce znajduje się w północnej części kraju, na terenach ukształtowanych przez ostatnie zlodowacenie. Śniardwy i Mamry są jeziorami morenowymi, natomiast Miedwie, Jeziorak i Gopło zaliczane są do jezior rynnowych.
Inną genezę mają jeziora położone przy Bałtyku. Łebsko, Gardno i Jamno powstały w wyniku oddzielenia dawnych zatok morskich od otwartego morza. Jezioro Dąbie jest natomiast zbiornikiem deltowym związanym z ujściowym odcinkiem Odry.
Największe jeziora w Polsce są nie tylko atrakcjami turystycznymi. Stanowią ważne siedliska roślin i zwierząt, element systemu gospodarowania wodami oraz przestrzeń wykorzystywaną przez żeglarzy, kajakarzy, wędkarzy i miłośników wypoczynku nad wodą.
