Kielce - miasto biskupów i skarbnica sztuki barokowej
Kielce przez stulecia pozostawały własnością biskupów krakowskich, co odcisnęło głębokie piętno na charakterze miasta. Dzisiejsza stolica województwa świętokrzyskiego zachowała wiele śladów tej wyjątkowej przeszłości. Centrum historyczne skupia się wokół kompleksu katedry i zamku, uznawanego za najcenniejszy zespół zabytkowy w regionie. To właśnie tutaj przeszłość splata się z teraźniejszością w sposób, który trudno znaleźć gdzie indziej.
Katedra i jej barokowe wnętrza
Kielecka katedra była ostatnio przebudowywana w drugiej połowie XIX wieku, jednak zachowała wyposażenie barokowe sięgające XVIII stulecia. W głównym ołtarzu uwagę przyciąga obraz przedstawiający Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny, namalowany przez Szymona Czechowicza w 1730 roku. W bocznej kaplicy można natomiast zobaczyć wizerunek Matki Bożej Łaskawej, cel licznych pielgrzymek z całej Polski. W sąsiedztwie katedry stoi też osiemnastowieczny modrzewiowy Dworek Laszczyków, oddział Muzeum Wsi Kieleckiej w Tokarni.
Bazylika katedralna pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kielcach
Zamek w Kielcach - rezydencja biskupia z muzeum w środku
Zamek kielecki powstał w latach 1637-1644 z inicjatywy biskupa Jakuba Zadzika. Budowlę charakteryzują cztery narożne wieże o sześciobocznym kształcie, które nadają jej niepowtarzalny wygląd. Dziś w pałacu ma siedzibę Muzeum Narodowe w Kielcach, gdzie można podziwiać ekspozycję wnętrz historycznych, zbrojownię oraz kolekcję malarstwa polskiego. Szczególnym miejscem jest Sanktuarium Marszałka Józefa Piłsudskiego i Muzeum Legionów, a najcenniejsze komnaty zdobią malowidła pędzla Tomasza Dolabelli.
Pałac Biskupów Krakowskich - barokowy pałac w Kielcach
Kadzielnia i Wzgórze Karczówka - przyrodnicze serce Kielc
Kadzielnia to niezwykłe miejsce na mapie miasta - dawny kamieniołom przekształcony w park, w którym króluje charakterystyczny ostaniec skalny, popularnie zwany Skałką Geologów. To jeden z najładniejszych punktów widokowych na miasto i ważny obiekt Geoparku Kielce, skupiającego najciekawsze miejsca o znaczeniu geologicznym. Centrum edukacyjne na terenie rezerwatu Wietrznia uzupełnia ofertę tego wyjątkowego obszaru. Nieopodal stoi też Pomnik Bojowników o Wyzwolenie Narodowe i Społeczne, upamiętniający mieszkańców Kielecczyzny walczących w czasach zaborów i podczas II wojny światowej.
Na Wzgórzu Karczówka wznosi się późnorenesansowy kościół świętego Karola Boromeusza z pobernardyńskim klasztorem o barokowym charakterze. Wyposażenie świątyni utrzymane jest w stylu rokokowym, a w kaplicy świętej Barbary, patronki górników, szczególną uwagę przyciąga figura wykonana z galeny, czyli rudy ołowiu zawierającej ponad 85 procent czystego metalu.
Sandomierz - miasto kupieckie z gotycką duszą
Sandomierz rozwijał się przez wieki jako ważny ośrodek handlowy nad Wisłą, czerpiąc zyski ze spławiania zboża, soli i rozmaitych towarów. Dziś miasto znane jest równie dobrze za sprawą popularnego serialu telewizyjnego, którego akcja toczy się właśnie w jego plenerach. Stare Miasto zachowało swój średniowieczny układ urbanistyczny, co czyni Sandomierz jednym z najlepiej zachowanych historycznych miast w Polsce.
Rynek i Brama Opatowska
Symbolem Sandomierza jest pochyły rynek z gotycko-renesansowym ratuszem, ozdobionym renesansową attyką wykonaną według projektu Jana Marii Padovana. Wieża ratuszowa, z której rozlega się hejnał, pochodzi z XVII wieku. Wśród charakterystycznych kamienic wyróżnia się podcienowa Kamienica Oleśnickich. Na jej zapleczu zaczyna się podziemna trasa turystyczna o długości 470 metrów, prowadząca przez dawne piwnice kupieckie. Z czterech pierwotnych bram miejskich ocalała gotycka Brama Opatowska, uwieńczona renesansową attyką i służąca dziś jako punkt widokowy. W zachodniej części murów mieści się przejście zwane Uchem Igielnym, czyli Furtą Dominikańską. Niedaleko stąd stoi barokowa synagoga.
Rynek w Sandomierzu
Zamek i bazylika katedralna - królewskie dziedzictwo Sandomierza
Zamek sandomierski jest reliktem dawnej siedziby królewskiej. Zachowane skrzydło pochodzi z okresu rozbudowy prowadzonej za ostatnich Jagiellonów, jednak po potopie szwedzkim konieczna była gruntowna odbudowa. Z wcześniejszej budowli przetrwał jedynie fragment fundamentów XV-wiecznej wieży wzniesionej za panowania Kazimierza Jagiellończyka. Obecnie zamek pełni funkcję muzealną jako siedziba Muzeum Okręgowego.
Zamek Królewski w Sandomierzu
Bazylika katedralna Narodzenia Najświętszej Marii Panny zachowała gotycką bryłę z XIV wieku. Z tego samego okresu pochodzą malowidła ścienne o charakterze rusko-bizantyjskim, pokrywające ściany prezbiterium. Wnętrze kościoła zdobi również cykl obrazów Karola de Prevot z pierwszej połowy XVIII stulecia, wśród których znajdują się sceny z historii Sandomierza. Do kompleksu zabudowy przykościelnej należy Dom Długosza, wybudowany w 1476 roku.
Bazylika Katedralna Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Sandomierzu
Kielce i Sandomierz - dlaczego warto je odwiedzić razem?
Oba miasta leżą stosunkowo niedaleko siebie i doskonale uzupełniają się jako cel jednodniowej lub weekendowej wyprawy. Kielce oferują nowoczesne zaplecze turystyczne w połączeniu z bogatą historią i geologiczną osobliwością Kadzielni. Sandomierz natomiast przenosi w czasy średniowiecza i renesansu, zachwycając panoramą wiślanej skarpy oraz gęstwą historycznych budowli na niewielkiej przestrzeni. Razem tworzą jeden z najciekawszych szlaków kulturowych w Polsce centralnej, który warto przemierzyć niezależnie od pory roku.
